Հաղորդակցման հմտությունների դերը տարեցների դեպքում

Հաղորդակցման հմտությունների դերը տարեցների դեպքում

Հաղորդակցումը մարդկային փոխհարաբերություններում ամենակարևոր գործոններից է։ Բացի այդ կարևոր է հասկանալ, թե որն է կոնֆլիկտային երկխոսության հիմքը, որտեղ է փոխվում ձայնի ռիթմը, տեմբրը, ինտոնացիան և վերածվում կոնֆլիկտի։ Այս և այլ հարցեր կարելի է առավել հեշտ հաղթահարել, եթե ունենանք որոշակի պատկերացում հաղորդկացման դրական ուղղորդման մասին։

 

Ստորև ներկայացված վարժությունները ստեղծվում են հոգեբանության և հոգեթերապիայի տարբեր ոլորտների շրջանակներում և արտացոլում են տարբեր տեսակետներ հակամարտությունների պատճառների, դրանց դրական և բացասական կողմերի և դրանց հետ աշխատելու եղանակների վերաբերյալ: Չնայած այս ուղղությունների հիմքում ընկած տեսությունների տարբերություններին՝ դրանք միավորված են հետևյալ փաստերի ճանաչմամբ.

 

 

 

 

  • Հակամարտություններն անխուսափելի են և հաճախ ծառայում են դրական նպատակների:
  • Հակամարտությունն ավելի հեշտ է լուծվում, եթե դրա մասնակիցներից առնվազն մեկը պատրաստ է հետ կանգնել:
  • Դիմացինի դիմադրությունը նվազում է, եթե մենք հասկանում ենք նրա տեսակետը, և պատրաստ ենք ինքներս փոխել մեր վարքագիծը:
  • Շատ հակամարտություններ ծագում են ոչ թե շահերի անհամատեղելիության պատճառով, այլ մեկ այլ պատճառով. մենք՝ որպես արևմտյան քաղաքակրթության ներկայացուցիչներ, սովոր ենք, որ կա միայն մեկ ճշմարտություն, մեկ հաղթող, մեկ մեղավոր և այլն, հետևաբար՝ հակված ենք նվաստացնել մեր հակառակորդներին և հարձակվել նրանց վրա:


Այս վարժությունները նախատեսված են օգնելու մասնակիցներին սովորել, թե ինչպես հավասարակշռել սեփական շահերը ուրիշների նկատմամբ հարգանքով: Սոկրատեսի գաղտնիքը կայանում է նրանում, որ նա սեփական հարցերը կառուցումն էր՝ հաշվի առնելով իր երկխոսության գործընկերների աշխարհի մասին հատուկ պատկերացումները: Դրա շնորհիվ հարցերը չառաջացրին դիմադրություն և կարող էին օգնել զրուցակցին գալ կարևոր պատկերացումների: Այս վարժությունը կատարվում է զույգերով: Այն օգնում է հասկանալ և վերլուծել իրենց հետաքրքրող խնդրի վերաբերյալ գործընկերների տեսակետների տարբերությունները: Երկխոսության կոշտ կառուցվածքը նպաստում է նրան, որ յուրաքանչյուր մասնակից առաջին հերթին հասկանա մյուսի դիրքորոշումը` ի տարբերություն ամենօրյա պրակտիկայի, երբ մենք ձգտում ենք հնարավորինս շուտ համոզել գործընկերոջը կամ համոզել նրան հրաժարվել իր կարծիքից:

 

Նման երկխոսության մեջ ներգրավվելու համար երկու գործընկերներից պահանջում է զգալի կարգապահություն: Վարժությունները հիմնականում հարմար են այն կոնֆլիկտների լուծման համար, որոնք ծագում են դիմացինի տեսակետի մասին տեղեկատվության բացակայության պատճառով: Հրահանգ. Խնդրում ենք անմիջապես որոշել, արդյո՞ք ցանկանում եք փորձել այն: Աշխատանքի ընթացքում դուք պետք է հետևեք որոշակի կանոնների.

 

  1. Պետք է հիշել, որ այս ընթացակարգի նպատակն է հասկանալ մի խնդիր, որը դուք հասկանում եք տարբեր ձևերով:
  2. Առաջին քայլում ձեզանից մեկը պետք է ստանձնի հարց տվողի, իսկ մյուսը՝ պատասխանողի դեր: Երկրորդ քայլում դուք կփոխեք դերերը:
  3. Հարց տվողը պետք է ընդունի դիմացինի պատասխանները և չփորձի մարտահրավեր նետել նրան:
  4. Հարցերը պետք է ուղղված լինեն գործընկերոջ դիրքորոշման, համոզմունքների ու տեսակետների հստակեցմանը:
  5. Ձեր խնդիրն է բացահայտել զուգընկերոջ տեսակետը, հասկանալ, թե ինչպես է նա տեսնում այն խնդիրը, որը հետաքրքրում է երկուսիդ:
  6. Կարող եք հստակեցնող հարցեր տալ, եթե հակասություններ կան ձեր զրուցակցի պատասխաններում:
  7. Պատասխանողը պետք է պատրաստ լինի շարունակել երկխոսությունը, նույնիսկ այն դեպքում, երբ իր համար տհաճ է պատասխանելը:
  8. Պատասխանները պետք է լինեն հնարավորինս անկեղծ:
  9. Երկու կոմն էլ պետք է խստորեն հետևեն իրենց դերերին։ Հարց տվողը չի մեկնաբանում լսածը, իսկ պատասխանողը հարցեր չի տալիս:

 

Եթե կանոնները խախտված են, խումբը ձեր ուշադրությունը հրավիրում է դրա վրա:
Վարժությունը ավարտվում է այն ժամանակ, երբ ձեզանից մեկը ցանկանում է ավարտել այն: Երկրորդ փուլից հետո խումբը ձեզ հետ կկիսվի իրենց դիտարկումներով և տպավորություններով ...

 

Վարժություն։ Վերահսկվող երկխոսություն

 

Այս վարժությունը օգնում է կոնֆլիկտի մեջ ներգրավված խմբի երկու անդամներին սովորել հասկանալ դիմացինի դիրքորոշումը՝ այն փոխելու փոխարեն: Վեճի ժամանակ մենք սովորաբար չենք լսում զրուցակցին, այլ միայն ձգտում ենք հերքել նրա դիրքորոշումը կամ կասկածի տակ դնել այն: Հաճախ վիճող կողմերը սկսում են վիրավորել միմյանց և, հետևաբար՝ չեն կարող կատարել փոխզիջման համար անհրաժեշտ պայմանը` հարգել գործընկերոջ դիրքը: Վարժությունների հստակ կանոնները խրախուսում են մասնակիցներին հերթով համակերպվել դիմացինի հետ, որպեսզի հասկանան իրենց տեսակետը տվյալ հարցի վերաբերյալ: Վարժության ժամանակ արդյունավետ է օգտագործել պարաֆրազ: Պարաֆրազը դիմացինի արտահայտած մտքերի չնչին փոփոխված տարբերակն է, որը միտված է խնդրի պարզաբանմանը։ Օրինակ՝ «Ճիշտ ե՞մ հասկանում, որ դուք բարկացած եք, և ձեզ այդ հարցը վրդովմունք է պատճառում»։ Այս տեխնիկան ամենադժվարն է կիրառել, երբ ստիպված ենք կրկնել մեր բողոքը հրահրող հայտարարությունները: Այնուամենայնիվ, այս տարբերակը հաճախ օգնում է մեզ ճանաչել հակամարտության առաջացման մեր սեփական ներդրումը և տալ հարցին կառուցողական լուծում: Կոնֆլիկտը և հաղորդկացությունը մեզ հետ են ամենուր և ցանկացած տարիքում, հետևաբար՝ վերոնշյալ վարժությունները նույնպես ունիվերսալ են և կիրառական։


Հոդվածը կազմեց հոգեբան Հասմիկ Սարգսյանը, խմբագրեց Մերի Սարգսյանը Տարեցների առողջության և խնամքի ապահովման ասոցիացիա
Հոդվածից մեջբերումներ անելիս կամ այն վերահրապարակելիս ակտիվ հղումը սկզբնաղբյուր www.gerontology.am-ին պարտադիր է։

 

16.09.2021 15:53 Նյութը դիտվել է՝ 33 անգամ: